Quỹ Dự Phòng Bảo Vệ Người Lao Động Khi Doanh Nghiệp Phá Sản: Kinh Nghiệm Quốc Tế Và Hàm Ý Đối Với Việt Nam

Nghiên cứu này chỉ ra tính thiết yếu trong việc xây dựng quỹ dự phòng (hedge funds) bảo vệ người lao động khi doanh nghiệp phá sản, nhằm giải quyết thực trạng nợ BHXH kéo dài gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động tại Việt Nam. Trên cơ sở Luật Phục hồi, phá sản 2025, các luật sư chủ chốt của Huy & Partners đã nhấn mạnh đến quyền ưu tiên thanh toán các khoản lương, bảo hiểm và các biện pháp can thiệp sớm để bảo vệ người lao động. Nghiên cứu đề cập một vài tiêu chuẩn của ILO và mô hình quỹ bảo lãnh tại Pháp, Đức, Vương quốc Anh để rút ra bài học về việc cung cấp hỗ trợ tài chính tức thì khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, từ đó đưa ra hàm ý quan trọng cho Việt Nam, bao gồm việc tái khẳng định quyền ưu tiên thanh toán và thiết lập cơ chế thế quyền cho cơ quan quản lý quỹ, quỹ dự phòng này nên được lồng ghép vào hệ thống BHXH hiện hành, sử dụng nguồn tài chính từ một phần đóng góp bảo hiểm sẵn có để đảm bảo tính thanh khoản bền vững. Các tác giả cũng đề xuất ứng dụng công nghệ để chi trả nhanh trực tuyến, giúp người lao động tiếp cận quyền lợi kịp thời mà không phải chờ đợi thủ tục phá sản phức tạp. Cuối cùng nhưng không kém quan trọng là quỹ dự phòng chỉ nên đóng vai trò là “người chi trả cuối cùng (the last resort)” để tránh tình trạng doanh nghiệp lạm dụng hoặc trục lợi chính sách.

TỪ KHÓA: Quỹ dự phòng, bảo hiểm xã hội, người lao động, doanh nghiệp, phá sản.

Bài tham luận trong Hội thảo “Bảo vệ quyền lợi, tiền lương và bảo hiểm xã hội của người lao động khi doanh nghiệp phá sản, giải thể hoặc chủ bỏ trốn” tổ chức tại Trường Đại học Tôn Đức Thắng, TPHCM vào tháng 04/2026 và nằm trong một chuỗi các hoạt động thuộc Đề tài NCKH cấp Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (mã số ĐTNV.09/24-CĐ) do TS. Vũ Anh Đức chủ trì.